Các hãng loa column array chất lượng hiện nay

Loa column array ngày càng được sử dụng nhiều trong các hệ thống âm thanh hội trường, nhà thờ, phòng họp, sân khấu nhỏ, nhà hàng, tiệc cưới và các chương trình biểu diễn lưu động. Điểm hấp dẫn của dòng loa này nằm ở thiết kế thanh mảnh, chiếm ít diện tích nhưng vẫn có khả năng đưa âm thanh đi tương đối xa và kiểm soát vùng phủ tốt hơn nhiều mẫu loa cột thông thường.

Tuy nhiên, thị trường hiện nay có rất nhiều thương hiệu và không phải cứ thiết kế dạng cột là có đặc tính giống nhau. Có hãng tập trung vào loa column array lắp đặt cố định, có hãng lại phát triển hệ thống PA cột tích hợp cả subwoofer, ampli, mixer và DSP. Dưới đây là những hãng loa column array chất lượng đang được sử dụng khá phổ biến và đáng tham khảo khi xây dựng một hệ thống âm thanh mới.

Hiểu đúng về loa column array trước khi chọn hãng

Column array có thể hiểu đơn giản là hệ thống sử dụng nhiều củ loa nhỏ bố trí theo chiều dọc trên một thân loa hẹp. Cách sắp xếp này giúp nhà sản xuất kiểm soát hướng phát âm theo phương đứng tốt hơn, trong khi góc phủ ngang thường khá rộng.

Điều này đặc biệt hữu ích với những không gian dài, trần cao hoặc có nhiều bề mặt phản xạ. Thay vì để âm thanh phát quá nhiều lên trần và xuống sàn, một hệ thống được thiết kế đúng có thể tập trung năng lượng nhiều hơn vào khu vực khán giả.

Tuy nhiên, loa column array không hoàn toàn giống line array treo thường thấy tại sân khấu lớn. Khả năng ghép module, mức áp suất âm, khoảng cách phủ và mục đích sử dụng của hai dòng có thể rất khác nhau.

Column array lắp đặt cố định

Nhóm này thường có thân loa dài, mảnh và được bắt trực tiếp lên tường hoặc hệ khung. Một số dòng còn cho phép điều chỉnh vùng phủ, tạo hướng chùm âm hoặc sử dụng nhiều vùng loa bên trong để đưa tiếng đến chính xác khu vực người nghe.

Các sản phẩm như JBL CBT hay d&b 24C nằm gần với nhóm này. Chúng đặc biệt phù hợp cho nhà thờ, giảng đường, trung tâm hội nghị, hội trường và những công trình cần hệ thống gọn, ít ảnh hưởng đến kiến trúc.

Column PA di động

Nhóm thứ hai quen thuộc hơn với ca sĩ, DJ và đơn vị làm sự kiện. Hệ thống thường gồm một loa sub ở dưới, các đoạn loa cột ở phía trên, ampli công suất và đôi khi có mixer tích hợp ngay trong thùng sub.

Bose L1 Pro, Electro-Voice EVOLVE, Yamaha STAGEPAS 1K, LD Systems MAUI hay HK Audio POLAR đều phát triển mạnh theo hướng này. Ưu điểm là dựng nhanh, ít dây, dễ vận chuyển và gần như có thể mang tới địa điểm rồi sử dụng ngay.

JBL – mạnh về kiểm soát vùng phủ trong hệ thống lắp đặt

Dòng JBL CBT

Nếu nói tới column array chuyên dùng cho công trình, JBL là một thương hiệu rất khó bỏ qua. Hãng hiện có dòng CBT với nhiều model như CBT 50LA-1, CBT 100LA-1, CBT 200LA-1, CBT 70J-1 và CBT 1000. JBL sử dụng công nghệ Constant Beamwidth để kiểm soát độ phủ và hạn chế các vùng phát âm ngoài khu vực mong muốn.

Một ví dụ dễ thấy là CBT 100LA-1 sử dụng 16 driver 2 inch và cho phép chuyển đổi độ phủ dọc giữa 40° cho khoảng cách vừa và 15° khi cần đưa âm đi xa hơn. Hãng cũng cung cấp chế độ voicing riêng cho nhạc và giọng nói.

Ở phân khúc cao hơn, CBT 1000 có vùng phủ dọc bất đối xứng, hướng nhiều năng lượng hơn về phía xa của phòng để cân bằng mức âm giữa khu vực đầu và cuối. Đây là một điểm rất hữu ích với hội trường dài hoặc khán phòng có nhiều hàng ghế.

JBL CBT phù hợp khi yêu cầu ưu tiên là độ rõ của giọng nói, khả năng kiểm soát hướng phát và một hệ thống lắp đặt lâu dài hơn là tính di động.

Bose Professional – nổi bật với hệ thống L1 Pro

Bose L1 Pro8, L1 Pro16 và L1 Pro32

Bose là một trong những thương hiệu góp phần làm kiểu hệ thống PA dạng cột trở nên quen thuộc với người dùng biểu diễn lưu động. Dòng L1 Pro hiện gồm L1 Pro8, L1 Pro16 và L1 Pro32, nhắm đến ca sĩ, ban nhạc, DJ và các chương trình cần một bộ PA gọn nhẹ.

Một đặc trưng dễ nhận thấy là góc phủ ngang rất rộng. Bose công bố dòng L1 Pro có độ phủ ngang 180°, giúp một bộ loa có thể phục vụ khu vực người nghe khá rộng mà không nhất thiết phải xoay loa nhiều về hai bên.

L1 Pro32 là model cao nhất của dòng, sử dụng mảng 32 driver và có thể kết hợp với module bass Sub1 hoặc Sub2. Hệ thống còn có mixer tích hợp, preset ToneMatch, Bluetooth và điều khiển mixer qua ứng dụng.

Bose L1 Pro thường hợp với sự kiện doanh nghiệp, phòng trà, biểu diễn acoustic, nhà hàng, tiệc nhỏ và những nơi coi trọng ngoại hình gọn gàng. Đây cũng là lựa chọn khá thú vị khi không muốn xuất hiện quá nhiều thùng loa lớn trước sân khấu.

Electro-Voice – dòng EVOLVE cân bằng giữa công suất và sự tiện dụng

EVOLVE 30M, 50M, 70 và 90

Electro-Voice hiện phát triển khá mạnh dòng EVOLVE. Danh mục của hãng đã có EVOLVE 30M, EVOLVE 50/50M và các model lớn hơn như EVOLVE 70, EVOLVE 90, cho phép người dùng lựa chọn theo quy mô chương trình thay vì chỉ có một cấu hình duy nhất.

EVOLVE 50M là một model tiêu biểu. Hệ thống sử dụng 8 driver neodymium 3,5 inch trên phần column kết hợp subwoofer 12 inch. Góc phủ được công bố ở mức 120° ngang × 40° dọc, ampli 1000W và SPL tối đa 127dB.

Điểm đáng quan tâm ở bản 50M là mixer kỹ thuật số 8 kênh do đội ngũ Electro-Voice phối hợp với Dynacord phát triển. Bên trong còn có DSP, hiệu ứng và QuickSmart Link, cho phép liên kết hai hệ thống rồi điều khiển từ thiết bị di động.

Với đặc điểm này, EVOLVE khá hợp với ban nhạc nhỏ, DJ, đơn vị cho thuê thiết bị hoặc các chương trình cần nhiều đầu vào nhưng muốn giảm số lượng mixer và thiết bị rời phải mang theo.

RCF – lựa chọn thiên về âm thanh biểu diễn chuyên nghiệp

RCF NXL

Nếu nhiều column PA hướng tới sự đơn giản và di động thì RCF NXL lại có chất “PA chuyên nghiệp” rõ hơn. Dòng NXL được RCF thiết kế cho các ứng dụng live cần công suất tốt nhưng diện tích đặt loa hạn chế. Hãng hiện có nhiều sản phẩm thuộc NXL Series với cấu hình DSP và khả năng rigging khá linh hoạt.

NXL 24-A thế hệ trước, chẳng hạn, sử dụng bốn woofer 6 inch, compression driver 2,5 inch, ampli Class D 1.400W và đạt SPL tối đa 131dB. Góc phủ của hệ thống là 100° × 30°. DSP đảm nhiệm crossover, EQ, cân chỉnh pha, limiter và bảo vệ loa.

Điểm mạnh của hướng thiết kế này là loa không chỉ đẹp và gọn mà vẫn có khả năng làm việc ở mức âm tương đối cao. Vì vậy, RCF NXL phù hợp với sân khấu nhỏ và vừa, hội trường, sự kiện cao cấp hoặc hệ thống cần ghép thêm subwoofer để phục vụ nhạc mạnh.

Nếu nhu cầu chủ yếu là phát biểu nhẹ nhàng trong phòng nhỏ thì có thể hơi dư. Nhưng khi hệ thống cần cả lời nói lẫn biểu diễn âm nhạc, RCF là thương hiệu đáng đưa vào danh sách so sánh.

LD Systems – MAUI đa dạng và dễ triển khai

LD Systems MAUI

MAUI là một trong những dòng column PA rất đặc trưng của LD Systems. Hãng hiện có từ những model nhỏ chạy pin như MAUI 5 GO đến MAUI 11 G3, MAUI 28 G3 và MAUI 44 G2 công suất cao hơn.

MAUI 28 G3 là mẫu khá cân bằng giữa tính di động và khả năng biểu diễn. Hệ thống đạt công suất 1.030W RMS, 2.060W peak, SPL tối đa 127dB và sử dụng subwoofer 12 inch. Phần cột gồm 12 loa toàn dải 3,5 inch cùng hai driver cao tần 1 inch.

Hệ thống tạo góc phủ ngang 120° và dọc khoảng 30°. LD Systems còn thiết kế phần column theo hướng cardioid nhằm kiểm soát vùng low-mid và mid tốt hơn, đồng thời có thể bổ sung subwoofer để tăng dải trầm hoặc thiết lập bass cardioid.

Điểm thú vị là các phiên bản MAUI G3 MIX còn có mixer kỹ thuật số 6 kênh, hiệu ứng và khả năng điều chỉnh từ ứng dụng.

MAUI khá phù hợp với DJ di động, tiệc cưới, acoustic, nhà hàng và sự kiện doanh nghiệp bởi hệ thống gọn, đẹp mà không cần dựng quá nhiều loa, chân loa và dây dẫn.

Yamaha – STAGEPAS 1K mkII dễ sử dụng và đồng bộ cao

Yamaha STAGEPAS 1K mkII

Yamaha vốn quen thuộc với mixer, loa PA và nhiều thiết bị âm thanh sân khấu. Ở mảng column array di động, STAGEPAS 1K mkII là sản phẩm nổi bật của hãng.

Hệ thống sử dụng một subwoofer 12 inch kết hợp mảng 10 driver 1,5 inch dạng chữ J. Yamaha công bố công suất 1.100W, SPL tối đa 125dB cùng góc phủ 170° ngang × 30° dọc.

Một lợi thế lớn của STAGEPAS là tính “tất cả trong một”. Mixer kỹ thuật số 5 kênh đã được tích hợp sẵn, kèm reverb SPX, EQ một núm, chế độ xử lý Speech/Music và Bluetooth. Người dùng còn có thể chỉnh các thông số thông qua ứng dụng STAGEPAS Controller.

Đây là kiểu loa khá hợp với người muốn hệ thống dễ vận hành. Trường học, phòng đa năng, ban nhạc nhỏ, ca sĩ acoustic, sự kiện nội bộ hoặc đơn vị thường xuyên mang thiết bị đi nhiều địa điểm có thể khai thác tốt lợi thế này.

HK Audio – POLAR dễ tiếp cận với DJ và biểu diễn nhỏ

HK Audio POLAR 10 và POLAR 12

HK Audio cũng là một thương hiệu đáng quan tâm trong nhóm column PA. Dòng POLAR hướng đến ca sĩ, DJ, người làm sự kiện, thuyết trình, trường học và các không gian sinh hoạt cộng đồng.

POLAR 10 là hệ thống chủ động với công suất peak 2.000W, SPL tối đa khoảng 127dB và độ phủ 120° × 30°. Hệ thống gồm subwoofer, spacer và phần mid/high column, đồng thời tích hợp Bluetooth.

Nếu cần bass nhiều hơn, POLAR 12 sử dụng subwoofer 12 inch và được HK Audio định hướng nhiều hơn tới DJ hoặc ban nhạc cần độ động tốt ở dải thấp. Hệ thống cũng có DSP với preset, EQ và khả năng lưu thiết lập người dùng.

So với những hệ thống lắp đặt phức tạp, POLAR thiên về sự tiện lợi: dựng nhanh, ít thiết bị ngoài và có thể phục vụ ngay cho chương trình nhỏ đến vừa.

d&b audiotechnik – column array cao cấp cho công trình chuyên nghiệp

d&b 24C

Nếu đang tìm loa column cho dự án hội trường, nhà thờ hoặc công trình cao cấp thay vì một bộ PA di động, d&b audiotechnik là cái tên đáng tham khảo.

24C là loa column thụ động hai đường tiếng sử dụng sáu driver neodymium 4 inch và sáu tweeter dome 1,1 inch. Hãng công bố độ phủ danh định 90° × 20°, SPL tối đa 126dB khi sử dụng cùng ampli điều khiển phù hợp.

Điểm khác biệt nằm ở khả năng điều khiển hướng âm. Cụm low-mid được hướng xuống khoảng 5°, trong khi phần HF có thể điều chỉnh trục theo chiều dọc từ 0° đến -14°. Thiết kế cardioid của các driver 4 inch cũng giúp giảm năng lượng phát về phía sau loa.

Với loại sản phẩm này, hiệu quả không nằm ở việc “mang ra cắm là chạy” mà ở quá trình thiết kế hệ thống, lựa chọn ampli controller, vị trí lắp và cân chỉnh theo không gian.

Không có hãng column array nào tốt nhất cho mọi hệ thống

Đây là điều khá quan trọng nhưng thường bị bỏ qua trong những bài xếp hạng loa.

Một chiếc Bose L1 Pro32 rất tốt cho sự kiện di động nhưng chưa chắc là phương án hợp lý để lắp cố định trong một nhà thờ lớn. Ngược lại, một hệ thống d&b hoặc JBL CBT được thiết kế công phu cho hội trường lại không thuận tiện nếu ngày nào cũng phải tháo ra chở đi biểu diễn.

Vì vậy, thay vì hỏi “hãng nào tốt nhất?”, nên đổi thành “hãng nào phù hợp nhất với công việc của mình?”.

Hội trường và nhà thờ

Nên ưu tiên những hệ thống có khả năng kiểm soát góc phủ tốt, hạn chế âm thanh phát lên trần và các bề mặt phản xạ. JBL CBT và d&b là những hướng đáng tham khảo.

Ở các công trình này, độ rõ của giọng nói và sự đồng đều giữa các hàng ghế thường quan trọng hơn bass thật mạnh.

Sự kiện, tiệc cưới và DJ

Electro-Voice EVOLVE, LD Systems MAUI, HK Audio POLAR hay RCF NXL dễ phát huy lợi thế hơn. Chúng có khả năng dựng nhanh, ngoại hình gọn và nhiều model đã tích hợp ampli, DSP hoặc mixer.

Nếu chương trình thường chơi nhạc dance hoặc cần tiếng trầm lớn, nên chú ý kích thước subwoofer và khả năng mở rộng thêm sub thay vì chỉ nhìn công suất peak.

Acoustic, cafe và biểu diễn nhỏ

Bose L1 Pro, Yamaha STAGEPAS và những model EVOLVE cỡ vừa khá phù hợp. Hệ thống không chiếm nhiều diện tích, góc phủ ngang rộng và người biểu diễn có thể giảm khá nhiều thiết bị phải mang theo.

Cách chọn loa column array thực tế hơn nhìn vào công suất

Một sai lầm khá phổ biến là đặt hai chiếc column array cạnh nhau rồi chọn chiếc có số watt lớn hơn. Cách so sánh này chưa phản ánh chính xác hiệu quả sử dụng.

Xem SPL và vùng phủ

Nếu cần phục vụ đông người, SPL tối đa và khả năng duy trì mức âm trên khoảng cách là thông tin đáng xem. Với không gian rộng theo chiều ngang, góc phủ ngang cũng rất quan trọng.

Một loa phủ 170° hoặc 180° có thể rất hữu ích trong sự kiện nhỏ, nhưng với hội trường dài lại cần quan tâm nhiều hơn tới khả năng kiểm soát theo chiều dọc.

Xem kích thước subwoofer

Với các bộ column PA liền sub, phần cột không phải thiết bị chịu trách nhiệm toàn bộ dải bass. Subwoofer 8 inch, 10 inch, 12 inch hay 15 inch sẽ tạo ra trải nghiệm rất khác khi chơi nhạc.

Người chủ yếu phát biểu không nhất thiết cần một bộ sub quá lớn. DJ và ban nhạc thì ngược lại.

Xem khả năng mở rộng

Một bộ loa dùng tốt hôm nay chưa chắc đủ khi chương trình tăng quy mô. Hãy xem hệ thống có thể liên kết thêm loa thứ hai, thêm subwoofer, đưa tín hiệu ra thiết bị ngoài hay kết nối mixer chuyên nghiệp hay không.

Khả năng mở rộng thường có giá trị lâu dài hơn việc cố chọn model mạnh nhất ngay từ đầu.

Đừng bỏ qua khả năng vận chuyển

Một hệ thống column array được quảng cáo là “portable” nhưng nếu tổng trọng lượng hơn 30kg thì việc di chuyển hằng ngày vẫn cần cân nhắc.

Hãy xem cách chia module, túi bảo vệ, tay cầm, bánh xe và thời gian lắp đặt. Với đội sự kiện chạy nhiều show, những chi tiết này đôi khi có ý nghĩa thực tế hơn chênh lệch vài dB SPL.

Nên chọn hãng loa column array nào hiện nay?

Nếu cần column array cho công trình cố định và ưu tiên kiểm soát vùng phủ, JBL và d&b là hai hướng rất đáng nghiên cứu. Nếu muốn PA dạng cột đẹp, dễ dùng cho acoustic và sự kiện sang trọng, Bose có lợi thế rõ ràng.

Electro-Voice phù hợp với người muốn một hệ thống di động nhưng vẫn có mixer và DSP khá mạnh. RCF thiên nhiều hơn tới hiệu suất PA chuyên nghiệp. LD Systems và HK Audio có nhiều lựa chọn hấp dẫn cho DJ, ban nhạc và sự kiện. Yamaha lại tạo được lợi thế nhờ cách vận hành đơn giản và hệ sinh thái thiết bị âm thanh quen thuộc.

Quan trọng nhất, đừng chọn loa chỉ vì một thương hiệu đang được quảng cáo nhiều. Hãy xác định rõ diện tích không gian, số người nghe, loại chương trình, mức bass cần thiết, yêu cầu di chuyển và khả năng mở rộng trong tương lai. Khi những yếu tố này đã rõ, việc tìm ra một hãng loa column array phù hợp sẽ đơn giản hơn rất nhiều và hệ thống cũng khai thác được đúng giá trị mà bạn đã đầu tư.